บทความ

บทความ

ตำนาน ความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับพญานาค

20 มิถุนายน พ.ศ. 2565

ตำนาน ความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับพญานาค มีความเชื่ออะไรบ้างนั้น เรามาเรียนรู้ไปพร้อมๆกันเลย

 

พญานาค เป็นตำนานที่เล่าขานและอยู่คู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน และบางตำนานยังบอกว่าเรื่องราวของพญานาคมีความเก่าแก่กว่าพระพุทธศาสนาเสียอีก มีการสืบค้นได้ว่า ตำนานพญานาคมีต้นกำเนิดมาจากอินเดียใต้ ด้วยเหตุจากภูมิประเทศทางอินเดียใต้เป็นป่าเขาจึงทำให้มีงูอยู่ชุกชุม งูจึงเป็นสัตว์ที่มนุษย์ให้การนับถือว่ามีอำนาจ ชาวอินเดียใต้จึงนับถืองูเป็นสัตว์เทวะชนิดหนึ่ง ในเทพนิยายและตำนานพื้นบ้าน บ้างก็ว่า เป็นสัตว์ในป่าหิมพานต์ มีความเชื่อเรื่องพญานาคแพร่หลายในภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วทวีปเอเชีย โดยเรียกชื่อต่าง ๆ กัน

 

พญานาค01

 

ปัจจุบันในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังมีตำนานเรื่องพญานาคอย่างแพร่หลาย ชาวบ้านในภูมิภาคนี้มักเชื่อกันว่า พญานาค อาศัยอยู่ในแม่น้ำโขง หรือเมืองบาดาล และเชื่อกันว่าเคยมีคนเคยพบรอยพญานาคขึ้นมาในวันออกพรรษาโดยจะมีลักษณะคล้ายรอยของงูขนาดใหญ่ และเมื่อไปเล่นน้ำในแม่น้ำโขงควรยกมือไหว้เพื่อเป็นการสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ดังความเชื่อเรื่องบั้งไฟพญานาค ในช่วงเทศกาลออกพรรษา ซึ่งตำนานความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับพญานาค แบ่งออกได้ 5 ข้อดังนี้

 

ตำนาน ความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับพญานาค

 

1. พญานาค งูใหญ่ มีหงอน สัญลักษณ์แห่งความยิ่งใหญ่ ความอุดมสมบูรณ์ ความมีวาสนา และ บันไดสายรุ้งสู่จักรวาลเป็นผู้มีอิทธิฤทธิ์ จากการจำศีล บำเพ็ญภาวนา ศรัทธาในพุทธศาสนา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น เราจะพบเห็น เป็นรูปปั้นหน้าโบสถ์ ตามวัดต่าง ๆ บันไดขึ้นสู่วัดในพุทธศาสนา ภาพเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง กับศาสนาพุทธอีกมากมาย

 

2. พญานาค เป็นสัตว์มหัศจรรย์ ที่มีคุณสมบัติพิเศษ คือ สามารถแปลงกายได้ มีอิทธิฤทธิ์ และมีชีวิตใกล้กับคน พญานาค สามารถแปลงเป็นคนได้ เช่น คราวที่แปลงเป็นคนมาขอบวชกับพระพุทธเจ้า ในหนังสือไตรภูมิพระร่วงกล่าวถึงนาคที่ชื่อ ถลชะ ที่แปลว่า เกิดบนบก จะเนรมิตกายได้เฉพาะบนบกและนาคชื่อ ชลซะ แปลว่า เกิดจากน้ำ จะเนรมิตกายได้เฉพาะในน้ำเท่านั้น

 

3. พญานาค มีพิษร้าย สามารถทำอันตรายผู้อื่นได้ด้วยพิษ ถึง 64 ชนิด ซึ่งตามตำนานกล่าวว่า สัตว์จำพวกงู แมงป่อง ตะขาบ คางคก มด ฯลฯ มีพิษได้ ซึ่งก็ด้วยเหตุที่ นาคคายพิษทิ้งไว้ แล้วพวกงูไปเลีย พวกที่มาถึงก่อนก็เอาไปมาก พวกมาทีหลัง เช่น แมงป่อง กับ มด ได้พิษน้อย แค่เอาหาง เอากันไปป้ายเศษพิษ จำพวกนี้จึงมีพิษน้อย และพญานาคต้องคายพิษทุก 15 วัน

 

พญานาค02

 

ตำนาน ความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับพญานาค

 

4. พญานาค อาศัยอยู่ใต้ดิน หรือบาดาล คนโบราณเชื่อว่า เมื่อบนสวรรค์มีเทพอาศัยอยู่ลึกลงไปใต้พื้นโลก ก็น่าจะมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ ในหนังสือไตรภูมิพระร่วง กล่าวว่า ที่ที่นาคอยู่นั้นลึกลงไปใต้ดิน 1 โยชน์ หรือ 16 กิโลเมตร มีปราสาทราชวังที่วิจิตรพิสดารไม่แพ้สวรรค์ ที่มีอยู่ถึง 7 ชั้น เรียงซ้อน ๆ กัน ชั้นสูง ๆ ก็จะมีความสุขเหมือนสวรรค์

 

5. พญานาค สามารถผสมพันธุ์กับสัตว์ชนิดอื่นได้ แปลงกายแล้วผสมพันธุ์กับมนุษย์ได้ เมื่อนาคตั้งท้องจะออกลูกเป็นไข่เหมือนงู มีทั้งพันธุ์เศียรเดียว 3, 5 และ 7 เศียร สามารถขึ้นลง ตั้งแต่ใต้บาดาลพื้นโลก จนถึงสวรรค์ ในทุกตำนานมักจะกล่าวถึงนาคที่ขั้น-ลง ระหว่างเมืองบาดาล กับเมืองสวรรค์ ที่จะแปลงกายเป็นอะไรตามที่คิด ตามสภาวะเหตุการณ์นั้น ๆ พญานาค หรือ งูใหญ่ นั้นมีความเป็นมาและถิ่นที่อยู่เป็นสัดส่วนในภพหนึ่งต่างหาก จะมีเป็นบางครั้งที่มนุษย์สามารถมองเห็นได้ เป็นทั้งเอกลักษณ์ของความดี และความไม่ดี

 

พญานาค03

 

ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นตำนานที่อ้างจากแหล่งข้อมูลการสืบค้นย้อนรอยพระพุทธกาลสู่ตำนานลุ่มแม่น้ำโขง เป็นอีกหน้าหนึ่งของตำนานที่สื่อให้เห็นถึงรากเหง้าความเชื่อในชีวิตของผู้คนในสมัยก่อน อย่างที่กล่าวไว้ข้างต้นแล้วว่าพญานาคอยู่คู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน และมีความเชื่อว่าพญานาคจะประทานพรอันประเสริฐให้กับผู้ที่ศรัทธาบูชา จนเกิดเป็นกระแสการบูชาพญานาคอย่างมากมายในปัจจุบัน

 

หากคุณชื่นชอบในเรื่องราวตำนานความศักดิ์สิทธิ์ที่คุณอาจจะไม่เคยรู้มาก่อน สามารถอ่านกันต่อเพิ่มเติมได้ที่หน้าเว็บไซต์นาคาพยากรณ์ หรือติดตามแฟนเพจนาคาทีวี เพื่อไม่ให้พลาดในข่าวสารเลขเด็ดที่คุณอยากรู้ เพจเดียวครบ จบในที่เดียว

 

Lemonbee : รายงาน